Włochy wprowadziły nowy dekret z mocą ustawy, którego celem jest ułatwienie pracownikom zagranicznym wjazdu do kraju oraz unowocześnienie sposobu zarządzania imigracją. Przyjęta we wrześniu 2025 r. reforma ma na celu zaradzenie niedoborom na rynku pracy, skrócenie opóźnień administracyjnych oraz poprawę ochrony obcokrajowców. Środki te opierają się na narzędziach wypróbowanych wcześniej w 2025 r. i stanowią znaczącą zmianę w kierunku bardziej wydajnego i przewidywalnego systemu imigracyjnego.
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy terminów wydawania zezwoleń na pracę. Wcześniej terminy były powiązane z datą złożenia wniosku. Zgodnie z nową ustawą terminy zaczynają biec dopiero po oficjalnym przypisaniu wniosku w ramach rocznego systemu kontyngentowego. Zapewnia to pracodawcom bardziej przejrzysty i przewidywalny proces, dzięki czemu mogą oni z większą pewnością planować zapotrzebowanie kadrowe.
Rozporządzenie rozszerza również zakres weryfikacji oświadczeń pracodawców na dodatkowe kategorie zezwoleń na pobyt, w tym zezwolenia dla wysoko wykwalifikowanych pracowników i naukowców. Celem jest poprawa przestrzegania przepisów, przy jednoczesnym umożliwieniu przedsiębiorstwom sprowadzania specjalistów, na których istnieje duże zapotrzebowanie.
Ustawa ujednolica kilka procedur, które po raz pierwszy wprowadzono w 2025 roku. Obejmują one stosowanie wstępnie wypełnionych wniosków, co ogranicza liczbę błędów i przyspiesza proces składania wniosków. Ponadto wprowadzono ograniczenie liczby wniosków, jakie może złożyć pojedynczy pracodawca, co pomaga zapewnić bardziej sprawiedliwy dostęp do limitów. Ograniczenie to dotyczy nie tylko zatrudnienia ogólnego, ale także pracy sezonowej – sektora znanego z bardzo dużej liczby wniosków.
Kluczowym ulepszeniem jest ochrona pracowników oczekujących na zmianę statusu pozwolenia na pobyt. Osoby te będą teraz mogły pozostać we Włoszech i legalnie pracować w trakcie trwania procesu zmiany statusu. Zapobiega to niepotrzebnym przerwom w zatrudnieniu i zapewnia stabilność zarówno pracownikom, jak i pracodawcom, którzy na nich polegają.
Dekret wzmacnia również pozycję cudzoziemców, którzy padli ofiarą wyzysku lub przemocy domowej. Ich zezwolenia na pobyt będą teraz ważne przez dwanaście miesięcy, a oni sami będą mieli dostęp do świadczeń na rzecz integracji społecznej. Ta rozszerzona ochrona ma na celu pomóc osobom znajdującym się w trudnej sytuacji w odbudowie życia oraz uniknięciu popadnięcia w nielegalne lub niebezpieczne warunki pracy.
Ponadto ustawa całkowicie wyłącza pracowników sektora opieki rodzinnej i opieki społecznej z systemu kontyngentowego. Biorąc pod uwagę stałe zapotrzebowanie na pracowników w tych sektorach, zwolnienie to pozwala gospodarstwom domowym i organizacjom opiekuńczym zatrudniać potrzebny personel bez konieczności uzależniania się od ograniczonych rocznych kontyngentów.
Kolejną ważną zmianą jest zaostrzenie kontroli w zakresie zmiany miejsca pracy. Pracownicy zmieniający miejsce zatrudnienia muszą to robić w sposób zgodny z warunkami swojego zezwolenia na pobyt. Ma to na celu zapobieganie nielegalnym formom zatrudnienia oraz zapewnienie przestrzegania pierwotnego celu wydania zezwolenia.
Zaktualizowano również procedury dotyczące łączenia rodzin i dostosowano je w większym stopniu do standardów UE. Przedłużono terminy, dając wnioskodawcom i organom więcej czasu na odpowiednie przygotowanie i ocenę dokumentów. Powinno to ograniczyć liczbę nieuzasadnionych odmów i pomóc rodzinom w poruszaniu się po systemie przy mniejszej niepewności.
Najbardziej bezpośrednie korzyści odczują branże sezonowe, takie jak rolnictwo i turystyka. Wykorzystanie wstępnie wypełnionych wniosków oraz wprowadzenie limitów liczby składanych wniosków na jednego pracodawcę powinny przyczynić się do bardziej równomiernego rozłożenia szans oraz zmniejszenia przeciążenia systemu. Jednocześnie pracodawcy z tych sektorów powinni być przygotowani na bardziej rygorystyczne wymogi weryfikacyjne oraz konieczność prowadzenia dokładnej dokumentacji.
Ogólnie rzecz biorąc, nowa ustawa z mocą dekretu wpisuje się w szersze działania Włoch na rzecz modernizacji systemu zarządzania imigracją. Reformy mają na celu zrównoważenie potrzeb gospodarczych kraju z koniecznością stworzenia bardziej przejrzystego, sprawiedliwszego i bezpieczniejszego systemu dla pracowników zagranicznych. Pracodawcy zyskują dzięki uproszczeniu procedur i bardziej przewidywalnym terminom, natomiast obcokrajowcy – dzięki silniejszej ochronie i większej pewności prawnej.
W przypadku organizacji, które opierają się na zagranicznych pracownikach, rozporządzenie to podkreśla znaczenie proaktywnego planowania i przestrzegania przepisów. Pracodawcy powinni dokonać przeglądu swoich procedur rekrutacyjnych, zaktualizować wewnętrzne zasady oraz upewnić się, że warunki zatrudnienia są w pełni zgodne z nowymi przepisami.
Zaktualizowane ramy prawne we Włoszech stanowią znaczący krok w kierunku stworzenia bardziej wydajnego i przejrzystego systemu imigracyjnego, który będzie lepiej dostosowany do potrzeb współczesnego rynku pracy, zapewniając jednocześnie większą stabilność i ochronę pracownikom.