IR35 – Een eenvoudige inleiding tot een altijd complex onderwerp

Voor degenen die misschien niet bekend zijn met IR35 (waar hebben jullie gezeten?) – bijvoorbeeld degenen onder jullie die nieuw zijn in de markt voor zzp’ers of die in de marge daarvan werken – leek het ons een goed idee om een eenvoudige inleiding en een overzicht te geven van de belangrijkste punten van deze op het Verenigd Koninkrijk gerichte wetgeving, zodat jullie niet helemaal in het duister tasten. Er moet echter worden opgemerkt dat dit zeker een gebied is waarvoor professioneel advies nodig is en als u zorgen of vragen op dit gebied heeft, zou u moeten overwegen een ervaren IR35-dienstverlener in te schakelen.

Wat is IR35?

IR35 is in 2000 via de Finance Act van kracht geworden en staat ook bekend als de regels voor werken buiten de loonlijst.

Het betreft een Britse belastingwetgeving die bedoeld is om een maas in het belastingstelsel te dichten, waardoor werknemers door het oprichten van een besloten vennootschap (of een vennootschap onder firma) minder belasting konden betalen dan wanneer ze in loondienst zouden zijn. IR35 is de gangbare term voor hoofdstuk 8, deel 2, van de Income Tax (Earnings and Pensions) Act 2003 (ITEPA), ook wel bekend als de ‘Intermediaries Legislation’. Maar waarom wordt deze wetgeving, met al die verschillende namen, dan IR35 genoemd? Welnu, IR35 was de titel van het persbericht van de toenmalige Inland Revenue (nu HMRC) waarin de in 2000 ingevoerde wetgeving werd aangekondigd, en deze benaming is de gangbare verwijzing naar de wetgeving geworden.

Sommige criteria die worden gebruikt om te bepalen of iemand ‘binnen’ (d.w.z. in loondienst voor belastingdoeleinden) of ‘buiten’ IR35 valt (zelfstandig ondernemer voor belastingdoeleinden), zijn gebaseerd op gezond verstand; als je je gedraagt als een werknemer en ook als zodanig wordt behandeld, moet je ook als zodanig worden belast. Er zijn echter veel grijze gebieden in de wetgeving en sommige punten die relatief onbelangrijk lijken, kunnen grote gevolgen hebben.

Op 6 april 2021 zijn de ‘nieuwe’ regels voor werken buiten loondienst ingevoerd. Dit betekende dat de IR35-beoordelingsprocedure is gewijzigd voor zovervangers die werkzaam zijn bij een middelgrote of grote opdrachtgever in de particuliere sector. Voor de publieke sector gelden deze wijzigingen al sinds 2017.

Simpel gezegd zijn de regels voor werken buiten de loonlijst of de IR35-regels bedoeld om te voorkomen dat opdrachtnemers als ‘verkapte werknemers’ werken, door hen te belasten tegen een tarief dat vergelijkbaar is met dat van een normale dienstbetrekking. Dit heeft gevolgen voor alle opdrachtnemers die niet voldoen aan de definitie van zelfstandige van de HMRC. De cynici onder u zullen ook inzien dat een dergelijke aanpak tegelijkertijd de instroom van middelen naar de schatkist kan doen toenemen.

Er wordt vaak gesproken over ‘binnen IR35’ en ‘buiten IR35’ – wat houden deze termen in?

IR35 van binnenuit – kort overzicht

Als wordt vastgesteld dat u ‘onder IR35 valt’, betekent dit dat u niet voldoet aan de definitie van zelfstandige van HMRC. U wordt beschouwd als een werknemer van de eindklant en valt daarom onder het PAYE-stelsel, wat inhoudt dat u ervoor moet zorgen dat u de juiste belastingen betaalt.

Indicatoren voor de arbeidsstatus volgens IR35

Er zijn drie belangrijke factoren (naast andere) waarmee rekening wordt gehouden bij de beoordeling van de arbeidsregeling van een aannemer om vast te stellen of deze ‘binnen IR35’ of ‘buiten IR35’ valt:

1. Recht op vervanging

Substitutie is de mogelijkheid voor een aannemer die een contractuele dienst verleent, om een vervangende aannemer in te zetten om de dienst uit hoofde van het contract uit te voeren. Als Paul bijvoorbeeld ziek zou zijn, zou Peter kunnen worden ingezet om het werk voort te zetten tijdens de afwezigheid van Paul.

2. Wederkerigheid van verplichtingen (MOO)

MOO houdt in dat er, wil er sprake zijn van een arbeidsverhouding, een verplichting moet bestaan voor de werkgever om werk aan te bieden en een verplichting voor de werknemer om dat werk uit te voeren. Bij Access Financial hebben we allemaal een MOO – er wordt van ons verwacht dat we elke week van maandag tot en met vrijdag op tijd op het werk verschijnen, onze contractuele uren werken en ons uiterste best doen voor onze werkgever. Access Financial stelt ons (als werknemers) op zijn beurt de middelen (kantoor, bureau, telefoon, pc enz.) ter beschikking om ons in staat te stellen ons werk uit te voeren.

3. Controle

De toezichthouder onderzoekt of een werknemer daadwerkelijk zelfstandig is wanneer hij werkt in het kader van een overeenkomst tussen hem en de eindopdrachtgever. Hoe meer factoren er zijn die wijzen op zelfstandigheid in het werkgedrag, de keuze hoe en wanneer het werk wordt uitgevoerd, enzovoort, des te waarschijnlijker is het dat IR35 niet van toepassing is.

Voor meer informatie kun je hier de handleiding van HMRC over het vaststellen van de arbeidsstatus raadplegen.

Buiten IR35 – kort overzicht

Als vastgesteld wordt dat u ‘buiten IR35’ valt, betekent dit dat u voldoet aan de definitie van zelfstandige van HMRC. U wordt beschouwd als een echt bedrijf en kunt opereren en worden ingehuurd als onafhankelijke aannemer. U ontvangt een brutovergoeding voor elk voltooid werk.


Wat is de definitie van zelfstandige volgens HMRC?

Volgens gov.uk geldt voor zelfstandigen dat “de meeste van de volgende punten van toepassing zijn”:

• ze dienen offertes in of geven prijsopgaven om opdrachten binnen te halen

• ze staan niet onder direct toezicht tijdens het werk

• ze dienen facturen in voor het werk dat ze hebben verricht

• zij zijn zelf verantwoordelijk voor het betalen van hun sociale premies en belasting

• ze krijgen geen vakantiegeld of ziektegeld als ze niet werken

• zij werken op basis van een contract (ook wel een ‘dienstverleningsovereenkomst’ of ‘adviesovereenkomst’ genoemd) waarin termen als ‘zelfstandige’, ‘adviseur’ of ‘onafhankelijke contractant’ worden gebruikt.

HMRC geeft aan dat zij de situatie van een opdrachtnemer in zijn geheel zullen bekijken om te bepalen of deze volgens de regels als ’in loondienst’ wordt beschouwd; het is daarom van het grootste belang dat alle contracten een getrouwe weergave zijn van de daadwerkelijke werkwijze.

Wie bepaalt of de opdracht ‘binnen’ of ‘buiten’ IR35 valt?

Momenteel zijn er twee besluitvormingsregelingen met betrekking tot IR35.

Voor aannemers die via een besloten vennootschap (‘Personal Service Companies’ of ‘PSC’s’) werkzaam zijn in de publieke sector of bij een middelgroot of groot bedrijf in de particuliere sector, wordt de IR35-status bepaald door de opdrachtgever (‘de eindklant’).

Dit komt door de ‘hervormingen inzake werken buiten de loonlijst’ en wordt vaak aangeduid als vallend onder hoofdstuk 10, met name deel 2 van hoofdstuk 10 van de Wet op de inkomstenbelasting (inkomsten en pensioenen) van 2003.

De wetgeving kent echter twee belangrijke uitzonderingen: PSC’s die zijn ingehuurd door‘kleine ondernemingen’ zoals gedefinieerd in de Companies Act, en opdrachtgevers van PSC’s die volledig in het buitenland zijn gevestigd. PSC’s waarvan de opdrachtgevers tot een van deze twee categorieën behoren, zijn zelf verantwoordelijk voor het nemen van beslissingen met betrekking tot IR35. Dit is de ‘oude’ IR35, die is vastgelegd in hoofdstuk 8 van dezelfde wetgeving.

In beide gevallen moet de besluitvormer (PSC) aantonen dat hij of zij ‘redelijke zorgvuldigheid’ in acht heeft genomen, anders loopt hij of zij het risico dat HMRC hem of haar de belasting- en socialezekerheidsbijdrageverplichting oplegt en zelfs een boete oplegt voor de verschuldigde bedragen.

Wat is het standpunt van HMRC?

Mocht er een onderzoek worden ingesteld, dan zal HMRC het contract bekijken dat een opdrachtnemer of diens PSC heeft gesloten met zijn bureau of eindklant. De aard van het contract is dan ook van cruciaal belang bij het bepalen van de IR35-status. Sommige contracten kunnen vanuit IR35-oogpunt nadelige bepalingen bevatten; daarom is het belangrijk om deze zo vroeg mogelijk te laten beoordelen door een of meer deskundige IR35-adviseurs. Veel dienstverleners bieden tegen betaling aan om contracten op IR35-aspecten te beoordelen.

HMRC zal ook de feitelijke werkrelatie tussen de opdrachtnemer en zijn opdrachtgever nauwkeurig onder de loep nemen, wat doorgaans de ‘feitelijke werkpraktijken’ wordt genoemd. Zelfs als het opdrachtcontract voldoet aan de IR35-regels, maar HMRC vaststelt dat de opdrachtnemer in werkelijkheid als een werknemer is behandeld, kan HMRC het schriftelijke contract als waardeloos beschouwen en zien als louter schijn. Het is daarom van cruciaal belang dat het contract en de werkpraktijken met elkaar in overeenstemming zijn – wat op papier staat, moet ook in de praktijk worden nageleefd.

Tot slot hopen we dat deze inleiding – bedoeld voor leken – in de aanzienlijke complexiteit van IR35 nuttig is geweest. Mocht u nog vragen hebben over IR35, contractbeheer, internationale salarisadministratie of compliancebeheer, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen!