Overdracht van intellectuele eigendom
is de overdracht van rechten op werkresultaten aan de opdrachtgever. Het arbeidsrecht biedt werkgevers slechts gedeeltelijk houvast — in veel rechtsstelsels worden de rechten op het werk van werknemers binnen bepaalde grenzen automatisch aan de werkgever toegekend (zoals bij regelingen voor uitvindingsvergoedingen in Duitsland en elders) — terwijl intellectuele-eigendomsrechten van opdrachtnemers niet worden overgedragen zonder uitdrukkelijke overdracht. Deze lacunes komen aan het licht bij financiering en verkoop.
De klassieke hiaten dichten
Vanuit het perspectief van de werknemer: wettelijke verwerving geldt voor werkzaamheden in het kader van de dienstbetrekking, maar uitvindingen kunnen aanleiding geven tot vergoedingsprocedures (het Duitse Arbeitnehmererfindungsgesetz); morele rechten blijven bestaan in auteursrechtstelsels, en uitzonderingen voor software verschillen per land — contracten moeten de lokale wetgeving weerspiegelen in plaats van uit te gaan van het Amerikaanse ‘work-for-hire’-principe. Vanuit het perspectief van de opdrachtnemer: bij gebrek aan een schriftelijke overdracht is de opdrachtnemer eigenaar van de code, ontwerpen en inhoud waarvoor u hebt betaald; door gedrag geïmpliceerde licenties zijn beperkt.
Grensoverschrijdende programma’s zijn gestandaardiseerd: gebruik van de tegenwoordige tijd in overdrachtsbepalingen (‘draagt hierbij over’), dekking van toekomstige werkzaamheden voor zover wettelijk toegestaan, afstand van morele rechten voor zover toegestaan, en aanvullende bepalingen per land. Bij elke financieringsronde wordt juist deze keten verwacht — zie ‘onafhankelijke contractant’.
Veelgestelde vragen
Wordt het intellectuele eigendom overgedragen als je voor werk betaalt?
Nee — met betaling wordt de dienst afgenomen; eigendom is gebonden aan de wet en het contract. Met name voor aannemers geldt dat het ontbreken van een schriftelijke overdracht in de meeste systemen betekent dat er geen eigendomsoverdracht plaatsvindt. De overeenkomsten op basis van uitsluitend facturen bij startende bedrijven vormen de standaardzwakte bij due diligence; achteraf vastgelegde overdrachten verhelpen dit tegen een bepaalde prijs.
Zijn uitvindingen van werknemers automatisch eigendom van de werkgever?
Binnen het kader van de taken wordt dit grotendeels — maar ‘automatisch’ — te ruim uitgelegd: Duitsland vereist claimprocedures en vergoedingen, andere systemen maken onderscheid tussen dienstuitvindingen en vrije uitvindingen, en universiteiten maken het nog ingewikkelder. Toekenning binnen het kader van de taken, in combinatie met een aan de voorschriften conforme uitvindingsprocedure, is de verdedigbare opzet.